Sự cố máy tách ẩm công nghiệp bị rò rỉ gas

Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, sự cố này không chỉ làm giảm hiệu suất vận hành mà còn có thể gây hư hỏng các bộ phận quan trọng như máy nén và dàn trao đổi nhiệt. Vậy làm thế nào để nhận biết sớm tình trạng rò rỉ gas và khắc phục hiệu quả?

1. Hệ quả kỹ thuật khi máy tách ẩm bị rò rỉ gas

Khi hệ thống ống đồng bị hở làm thất thoát gas lạnh, áp suất bay hơi và áp suất ngưng tụ trong hệ thống sẽ giảm sâu dưới mức định mức của nhà sản xuất. Điều này dẫn đến những hệ lụy kỹ thuật trực tiếp:

- Sụt giảm năng suất ngưng tụ: Khả năng hạ nhiệt độ bề mặt dàn lạnh bị suy yếu nghiêm trọng. Máy không thể tạo ra mức chênh lệch nhiệt độ đủ lớn để ép hơi nước trong không khí ngưng tụ thành giọt. Hiệu suất vắt nước (lít/ngày) giảm dần về 0.
- Block máy nén chạy quá tải và sinh nhiệt lớn: Do thiếu gas hồi về để làm mát cuộn dây động cơ, máy nén sẽ phải hoạt động liên tục trong tình trạng bị quá nhiệt. Hiện tượng này kéo dài sẽ làm cháy cuộn dây từ trường, gây kẹt lốc hoàn toàn.

2. Dấu hiệu máy tách ẩm công nghiệp bị thiếu gas hoặc rò rỉ gas

Để ngăn chặn hỏng hóc, kỹ thuật viên cần đặc biệt lưu ý 3 dấu hiệu cảnh báo trực quan sau:

2.1. Hiện tượng đóng tuyết hoặc đóng băng hoàn toàn

Khi máy tách ẩm bị thiếu một phần môi chất lạnh, áp suất bay hơi trong dàn lạnh sẽ tụt giảm mạnh, kéo theo nhiệt độ bề mặt các lá nhôm xuống dưới 0°C. Lúc này, lượng hơi nước ngưng tụ thổi qua không kịp chảy xuống khay hứng mà bị đông đá trực tiếp, tạo ra hiện tượng đóng tuyết hoặc bó đá đóng băng dày đặc trên dàn lạnh. Lớp băng này hoạt động như một bức tường cách nhiệt, chặn đứng luồng khí ẩm đi qua.

2.2. Máy thổi ra hơi nóng tại cửa xả nhưng không ra nước thải

Ở điều kiện vận hành tiêu chuẩn, máy tách ẩm sẽ thổi ra luồng khí khô và ấm nhẹ (cao hơn nhiệt độ phòng từ 3°C - 5°C). Tuy nhiên, khi bị rò rỉ gas, hệ thống làm lạnh bị tê liệt hoàn toàn, dàn lạnh không còn lạnh nhưng hệ thống máy nén vẫn cố hoạt động và sinh nhiệt cực lớn. Quạt đối lưu lúc này chỉ đóng vai trò đẩy luồng khí nóng hầm hập tỏa ra từ khối máy nén quá tải ra ngoài môi trường, kèm theo hiện tượng đường ống xả nước thải hoàn toàn khô ráo.

2.3. Máy chạy liên tục cường độ cao nhưng độ ẩm không giảm

Do hệ thống cảm biến liên tục báo độ ẩm thực tế trong kho đang cao hơn mức cài đặt, mạch điều khiển sẽ ra lệnh cho máy nén và quạt ly tâm vận hành liên tục 24/24. Dù máy chạy hết công suất điện danh định nhưng chỉ số %RH trên màn hình LED không hề giảm sút, báo hiệu chu trình tách ẩm đã bị mất hiệu lực.

3. Nguyên nhân rò rỉ gas trên máy hút ẩm công nghiệp

Sự cố thất thoát môi chất lạnh trên các dòng máy công suất lớn thường khu trú vào 3 nguyên nhân cơ lý hóa sau:

3.1. Lỗi kỹ thuật trong quá trình lắp đặt và rung chấn cơ học

- Máy tách ẩm công nghiệp thường sở hữu khối lượng lớn và động cơ máy nén rung lắc rất mạnh khi khởi động.
- Nếu trong quá trình lắp đặt hoặc sửa chữa trước đó, các mối hàn nối ống đồng không đạt độ ngấu, hoặc các đầu giắc co kết nối không được siết chặt đúng lực, chu trình rung chấn tích lũy lâu ngày dứt khoát sẽ làm rạn nứt mối hàn, tạo ra các lỗ mọt li ti làm thoát gas ra ngoài.

3.2. Hiện tượng ăn mòn hóa học bề mặt ống đồng

- Đặc thù của máy tách ẩm là liên tục hút lượng không khí ẩm bão hòa trong kho vào máy. Trong môi trường nhà xưởng sản xuất hóa chất, xưởng in, kho bảo quản nông sản có chứa các hợp chất lưu huỳnh, axit hữu cơ hoặc muối bốc hơi, bề mặt các lá tản nhiệt và ống đồng dàn lạnh sẽ bị ăn mòn hóa học (oxy hóa tự nhiên).
- Lâu ngày, thành ống đồng bị mỏng dần và bục gãy, gây ra các điểm xì gas lớn.

4. Quy trình xử lý sự cố rò rỉ gas máy hút ẩm công nghiệp

Xử lý hệ thống ga lạnh công nghiệp là quy trình kỹ thuật chuyên sâu, đòi hỏi kỹ thuật viên phải tuân thủ nghiêm ngặt các bước đóng - ngắt an toàn và đo lường chính xác:

4.1. Bước 1: Ngắt nguồn điện và dò tìm điểm rò rỉ  

- Thao tác an toàn: Lập tức ngắt Aptomat tổng cấp điện cho máy tách ẩm.
- Định vị điểm xì: Trong hệ thống điện lạnh, gas luôn mang theo dầu bôi trơn máy nén (nhớt lốc). Do đó, tại vị trí ống đồng bị rạn nứt hoặc thủng, chắc chắn sẽ xuất hiện vết dầu loang dính bụi bẩn.Kỹ thuật viên có thể quét dung dịch xà phòng lên các mối nghi ngờ để tìm bọt khí nổi lên, hoặc sử dụng các thiết bị dò gas chuyên dụng để định vị chính xác vị trí xì mọt.

4.2. Bước 2: Tiến hành hàn vết hở

- Tiến hành xả toàn bộ lượng gas yếu còn sót lại trong hệ thống ra ngoài một cách an toàn.
- Sử dụng bộ đèn khò hàn gió đá kết hợp với que hàn bạc để hàn vá kín lại điểm bục xì trên ống đồng. Đối với những đoạn ống bị ăn mòn hóa học quá nặng, dứt khoát phải cắt bỏ và hàn thay thế bằng một đoạn ống đồng mới có độ dày tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương.

4.3. Bước 3: Hút chân không làm sạch hệ thống

- Kết nối bơm hút chân không chuyên dụng vào đường van nạp gas của hệ thống thông qua đồng hồ đo áp suất.
- Tiến hành hút sạch toàn bộ không khí, tạp chất và đặc biệt là hơi ẩm ngậm trong đường ống ra ngoài trong thời gian tối thiểu 30 phút. Chỉ số đồng hồ phải đạt mức áp suất âm tuyệt đối. Thao tác này bắt buộc phải thực hiện vì nếu để sót hơi ẩm bên trong ống, khi gặp gas lạnh sẽ gây đóng băng tại van tiết lưu, làm tắc nghẽn hệ thống làm lạnh hoàn toàn.

4.4. Bước 4: Nạp gas định lượng theo khuyến cáo của hãng

- Khóa van đồng hồ, tắt bơm chân không và chờ 15 phút để kiểm tra xem áp suất có bị tăng lên không (kiểm tra độ kín tuyệt đối của mối hàn).
- Tiến hành úp bình gas lên cân điện tử để nạp gas theo đúng chủng loại và khối lượng định lượng chính xác (tính bằng gam/kg) được nhà sản xuất in rõ ràng trên tem thông số kỹ thuật dán trên thân máy (Ví dụ: Gas R22, R410A, R32...). Tuyệt đối không nạp thiếu hoặc nạp thừa gas vì đều làm sai lệch chu trình nhiệt lượng của máy nén.
Sự cố máy tách ẩm công nghiệp bị rò rỉ gas hoặc thiếu môi chất lạnh là một ban bệnh nghiêm trọng cần được can thiệp kỹ thuật ngay khi xuất hiện dấu hiệu đóng tuyết dàn lạnh hoặc thổi hơi nóng. Thực hiện đúng quy trình dò xì, hàn kín, hút chân không và nạp gas đúng định lượng là chìa khóa vàng để đưa thiết bị trở lại trạng thái vận hành hoàn hảo.